Yoksulluk Nafakası Nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe diğer eşin mali gücü oranında ödediği nafakadır (TMK m. 175). Talep eden eşin kusuru daha ağır olmamalıdır. Miktarı hâkim belirler. Yeniden evlenme veya ölümle kendiliğinden, diğer hallerde mahkeme kararıyla sona erer.
- Dayanak: TMK m. 175 ve 176.
- Koşul: Talep, yoksulluğa düşme ve daha ağır kusurlu olmama.
- Miktar: Sabit oran yoktur. Hâkim gelir ve ihtiyaca göre belirler.
- Süre: Şimdilik süresiz. İptal kararı 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.
Bu Yazıda Neler Var?
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Boşanma, eşlerden birini geçimini sağlayamaz duruma düşürebilir. Kanun bu eşi korur. Yoksulluk nafakası bir ceza veya tazminat değildir. Amacı, evlilik sırasındaki dayanışmanın boşanmadan sonra da asgari ölçüde sürmesidir.
Bu nafaka yalnızca eşler arasındadır. Çocuk için ödenen nafaka ayrıdır. Türlerin tamamı için nafaka türleri yazısına bakabilirsiniz.
Yoksulluk Nafakası Koşulları
Hâkim dört koşulu birlikte arar. Biri eksikse talep reddedilir.
- Talep edilmiş olmalıHâkim kendiliğinden hükmetmez. Nafaka dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça istenmelidir.
- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşmeTalep eden eş, boşanınca zorunlu ihtiyaçlarını kendi geliriyle karşılayamayacak durumda olmalıdır.
- Kusur daha ağır olmamalıEşit kusurlu veya daha az kusurlu eş nafaka isteyebilir. Daha ağır kusurlu olan isteyemez.
- Ödeyecek eşin gücü yetmeliNafaka, yükümlünün mali gücüyle orantılı olmalıdır. Yükümlünün kusurlu olması gerekmez.
Kimler Yoksul Sayılır?
Yoksulluk, hiç gelirin olmaması demek değildir. Yargıtay’a göre yeme, giyinme, barınma, sağlık ve ulaşım gibi zorunlu giderlerini karşılayamayan kişi yoksuldur. Asgari ücret düzeyinde gelir elde etmek yoksulluğu tek başına ortadan kaldırmaz. Düzenli ve yeterli geliri olan veya önemli mal varlığı bulunan eş ise yoksul sayılmaz.
Yoksulluk Nafakası Miktarı Nasıl Belirlenir?
Kanunda oran veya tutar yoktur. “Maaşın dörtte biri” gibi kurallar hukuken geçerli değildir. Hâkim her dosyada tarafların ekonomik ve sosyal durumunu araştırır.
Hâkimin Baktığı Ölçütler
- Tarafların gelirleri, mal varlıkları ve borçları.
- Nafaka isteyenin zorunlu giderleri.
- Yaş, sağlık durumu ve çalışma imkânı.
- Evlilik süresi ve evlilikteki yaşam düzeyi.
- Yükümlünün bakmak zorunda olduğu diğer kişiler.
- Paranın alım gücü.
Nafaka toptan veya aylık irat şeklinde ödenebilir (TMK m. 176). Uygulamada aylık ödeme tercih edilir. Hâkim, talep varsa nafakanın gelecek yıllarda hangi oranda artacağını da karara yazabilir. Bu talep unutulursa her artış için yeni dava gerekir.
Yoksulluk Nafakası Süresi ve 2026 AYM Kararı
Mevcut kurala göre yoksulluk nafakası süresizdir. Yani kararda bir bitiş tarihi yazılmaz. Nafaka, sona erme sebeplerinden biri gerçekleşene kadar ödenir.
Yoksulluk Nafakası Ne Zaman Sona Erer?
| Sona Erme Sebebi | Nasıl Sona Erer? | Dava Gerekir mi? |
|---|---|---|
| Nafaka alanın yeniden evlenmesi | Kendiliğinden | Hayır |
| Taraflardan birinin ölümü | Kendiliğinden | Hayır |
| Evlenmeden fiilen evli gibi yaşama | Mahkeme kararıyla | Evet |
| Yoksulluğun ortadan kalkması | Mahkeme kararıyla | Evet |
| Haysiyetsiz hayat sürme | Mahkeme kararıyla | Evet |
Mahkeme kararı gereken hallerde ödeme kendiliğinden kesilmemelidir. Kesilirse icra takibi ve tazyik hapsi riski doğar. Doğru yol dava açmak ve karar çıkana kadar ödemeyi sürdürmektir.
Yoksulluk Nafakası Ne Zaman ve Nasıl İstenir?
- Boşanma davasında: Dava veya cevap dilekçesinde istenir. Ayrıca harç ödenmez.
- Boşanmadan sonra: Karar kesinleştikten sonra bir yıl içinde ayrı dava açılabilir (TMK m. 178).
- Başlangıç: Nafaka boşanma kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlar. O tarihe kadar tedbir nafakası ödenir.
- Anlaşmalı boşanmada: Protokolde açıkça feragat edilmişse sonradan istenemez. Bakınız anlaşmalı boşanma protokolü.
Miktarın Değişmesi ve Ödenmemesi
Tarafların mali durumu değişirse nafaka artırılabilir veya azaltılabilir. Ödenmeyen nafaka için icra takibi başlatılır. Kusurun nafakaya etkisi evlilik birliğinin temelinden sarsılması yazısında, dava süreci çekişmeli boşanma davası yazısında anlatılmıştır. Büromuzun bu alandaki çalışma şekli için nafaka davası sayfasına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yoksulluk nafakası ne kadar süre ödenir?
Mevcut kurala göre süresizdir. Anayasa Mahkemesi bu ibareyi iptal etti, ancak iptal 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut kural geçerlidir.
Çalışan kadın yoksulluk nafakası alabilir mi?
Evet. Çalışmak tek başına engel değildir. Geliri zorunlu ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyen eş yoksulluk nafakası isteyebilir.
Kusurlu eş yoksulluk nafakası alabilir mi?
Daha ağır kusurlu olan eş alamaz. Eşit kusurlu veya daha az kusurlu olan eş isteyebilir.
Yoksulluk nafakası maaşın yüzde kaçıdır?
Kanunda belirli bir oran yoktur. Hâkim tarafların gelirine, giderine ve yaşam koşullarına göre her dosyada ayrı karar verir.
Nafaka alan kişi biriyle birlikte yaşarsa nafaka kesilir mi?
Kendiliğinden kesilmez. Nafaka ödeyen kişi dava açar. Fiilen evli gibi yaşama ispatlanırsa mahkeme nafakayı kaldırır.
Boşandıktan sonra yoksulluk nafakası istenebilir mi?
Evet. Boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir dava açılarak istenebilir.
Mevcut nafakalar AYM kararıyla sona erdi mi?
Hayır. İptal kararı geriye yürümez ve henüz yürürlüğe girmedi. Verilmiş nafaka kararları geçerliliğini korur.
Av. Derya Gülseren AkgülBoşanma ve Aile Hukuku Avukatı, Osmangazi / Bursa
Bu içerik Av. Derya Gülseren Akgül tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kendisi tarafından kontrol edilmiştir. Mesleki çalışmalarını yalnızca boşanma ve aile hukuku alanında yürütür. Bursa aile mahkemelerinde yoksulluk nafakası taleplerini, artırım, azaltım ve kaldırma davalarını takip eder.
Yayın tarihi: 12 Ekim 2026. Dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 175, 176 ve 178 ile Anayasa Mahkemesi’nin 4 Haziran 2026 tarihli kararı.
Randevu
Avukata Sor
Yoksulluk nafakası talebinde koşulların ispatı, itirazda ise sona erme sebeplerinin doğru ortaya konulması sonucu belirler. Dosyanızı Av. Derya Gülseren Akgül ile değerlendirebilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Ücretler Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Cumartesi-Pazar: Kapalı
16220 Osmangazi / Bursa
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş veya tavsiye değildir. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir.