Vesayet ve evlat edinme, aile hukukunun boşanmadan bağımsız iki başlığıdır. Biri, kendi işlerini göremeyen kişinin korunmasını; diğeri, bir çocukla hukuki anlamda ana-baba ilişkisi kurulmasını sağlar. İkisinin de kendi usulü, kendi görevli mahkemesi ve kendi süreleri vardır.
Bu dosyalarda en sık yapılan hata, başvurunun yanlış mahkemeye yapılmasıdır: vesayet ve kayyımlık talepleri sulh hukuk mahkemesinde, evlat edinme ise aile mahkemesinde görülür. Aile hukuku sürecinin bütünü için Bursa boşanma avukatı sayfama bakabilirsiniz.
Dört başvuru türü
Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşama biçimi ya da isteğe bağlı hâllerde vasi atanır (TMK m.405 vd.).
Belirli bir iş için ya da mal varlığının yönetimi için kayyım atanır; kısıtlama sonucu doğurmaz (TMK m.426-427).
En az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması ve evlat edinmenin küçüğün yararına olması aranır (TMK m.305).
Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olması ya da otuz yaşını doldurmuş bulunması hâlinde eşinin çocuğunu evlat edinebilir (TMK m.306).
Talep, ilgilinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır. Mahkeme, sağlık kurulu raporu alır; gerekli görürse ilgiliyi dinler ve yakınlarını davet eder. Koşullar varsa kısıtlama kararı verilerek vasi atanır.
Vasi ya da kayyım atanması, yaşlı istismarının önlenmesinde de işlevseldir: taşınmaz devri, banka işlemleri ve vekâletname kullanımı mahkeme denetimi altına girer.
Eşler ancak birlikte evlat edinebilir; birlikte evlat edinme için en az beş yıldan beri evli olmaları ya da her ikisinin otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir (TMK m.306). Evlat edinenin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması aranır (TMK m.308). Ayırt etme gücüne sahip çocuğun rızası şarttır; vesayet altındaki çocuk için vesayet makamının izni gerekir.
Küçüğün ana ve babasının rızası kural olarak aranır; kanunda sayılan sınırlı hâllerde bu rıza aranmayabilir (TMK m.311). Erginlerin evlat edinilmesi ise ayrı koşullara bağlıdır (TMK m.313).
Aile hukukunun günlük hayatta en çok işe yarayan koruma araçlarından biri aile konutu şerhidir. Eşlerden biri, diğerinin açık rızası olmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez, konutu devredemez ya da üzerindeki hakları sınırlayamaz (TMK m.194). Şerh, tapu müdürlüğüne başvuruyla konulur ve korumayı üçüncü kişilere karşı görünür kılar. Ayrıntı için mal rejiminin tasfiyesi sayfasına bakabilirsiniz.
Vesayet ve kayyımlık sulh hukukta, evlat edinme aile mahkemesinde görülür. Önce değerlendirme yaptırın.
Yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine başvurulur ve resmî sağlık kurulu raporu alınır. Koşulları varsa kısıtlama kararı verilerek vasi atanır.
Vasi, kısıtlanan kişinin genel olarak temsilini üstlenir. Kayyım ise belirli bir iş ya da mal varlığının yönetimi için atanır ve kısıtlama sonucu doğurmaz (TMK m.426-427).
Vesayet makamı, koşulları uygun olan yakınlardan birini vasi olarak atamayı tercih eder. Uygun yakın yoksa başka bir kişi görevlendirilebilir; vasi, vesayet makamına düzenli hesap verir.
En az iki yıldan beri evli olmanız ya da otuz yaşınızı doldurmuş olmanız hâlinde eşinizin çocuğunu evlat edinebilirsiniz (TMK m.306). Diğer koşullar ve rızalar ayrıca değerlendirilir.
Ayırt etme gücüne sahip çocuğun rızası olmadan evlat edinilemez (TMK m.308). Ana ve babanın rızası da kural olarak aranır; kanunda sayılan sınırlı hâllerde bu rıza aranmayabilir.
Evet, kanunda sayılan koşulların gerçekleşmesi hâlinde erginler ve kısıtlılar da evlat edinilebilir (TMK m.313). Evli kişinin evlat edinilmesi eşinin rızasına bağlıdır.
Pazartesi – Cuma: 09:00 – 18:00
Cumartesi – Pazar: Kapalı
Demirtaşpaşa Mah. Ankara Yolu Cd. Tüze Plaza No:36 Kat:4 D:10/A
16220 Osmangazi / Bursa
