Soybağı; çocuğun nüfus kaydından velayete, nafakadan mirasçılığa kadar pek çok hakkın temelidir. Çocuk ile ana arasındaki soybağı doğumla kurulur; baba ile soybağı ise evlilik, tanıma ya da mahkeme kararıyla kurulur.
Bu dosyalarda en kritik nokta sürelerdir. Soybağının reddi ve tanımanın iptali gibi davalarda hak düşürücü süreler işler; süre geçtikten sonra, DNA sonucu ne olursa olsun dava dinlenmez hâle gelebilir. Aile hukuku sürecinin bütünü için Bursa boşanma avukatı sayfama bakabilirsiniz.
Soybağı nasıl kurulur ve nasıl sona erer?
Baba; nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvuru, resmî senet ya da vasiyetnameyle çocuğu tanıyabilir (TMK m.295).
Baba tanımıyorsa ana veya çocuk, babalık hükmü verilmesi için dava açabilir (TMK m.301).
Evlilik içinde doğan çocuğun babası karine gereği kocadır; bu karine ancak süresinde açılacak red davasıyla çürütülebilir (TMK m.286).
Gerçeğe aykırı tanımanın iptali; ana, çocuk, Cumhuriyet savcısı, hazine ve ilgililerce istenebilir (TMK m.297-298).
Babalık davası, ana ve çocuk tarafından babaya; baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır. Dava, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer (TMK m.303). Çocuk bakımından ise dava hakkı, ergin olduktan sonra belirli koşullarda kullanılabilir.
Dava, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma, kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir. Bu usul kuralı atlandığında karar bozulabilir.
Babalık hükmü yalnızca nüfus kaydını değiştirmez: çocuk yönünden iştirak nafakası, mirasçılık ve soyadı sonuçları doğar. Ana ayrıca doğum giderleri ile doğumdan önceki ve sonraki belirli süreye ait geçim giderlerini isteyebilir (TMK m.304).
Koca, soybağının reddi davasını doğumu ve baba olmadığını ya da ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkekle cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl içinde açmalıdır (TMK m.289). Süreler hak düşürücüdür; gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa sebebin ortadan kalkmasından itibaren bir aylık süre söz konusu olabilir.
Dava, çocuk ile anaya karşı açılır. Çocuğun dava hakkı ise ergin olmasından itibaren bir yıl içinde kullanılabilir.
Soybağı dosyalarında belirleyici delil genetik incelemedir. Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan incelemelere rıza göstermekle yükümlüdür; davalı veya davacı incelemeye rıza göstermezse hâkim durum ve koşullara göre bundan sonuç çıkarabilir (TMK m.284).
Rapor alındıktan sonra nüfus kayıtlarının düzeltilmesi, soyadı ve velayet bakımından gerekli işlemler mahkeme kararıyla yürütülür.
Soybağının kurulması ile evlat edinme farklı kurumlardır; koşulları ve sonuçları ayrıdır. Eşin çocuğunu evlat edinme durumunda izlenecek yol için vesayet ve evlat edinme sayfasına bakabilirsiniz.
Bir yıllık ve beş yıllık süreler geçtikten sonra dava dinlenmeyebilir. Değerlendirmeyi erken yaptırın.
Ana veya çocuk açabilir (TMK m.301). Dava babaya; baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır ve Cumhuriyet savcısı ile Hazineye ihbar edilir.
Dava, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir; ananın dava hakkı doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer (TMK m.303).
Koca, doğumu ve baba olmadığını öğrendiği tarihten itibaren bir yıl, her hâlde doğumdan itibaren beş yıl içinde dava açmalıdır (TMK m.289). Süreler hak düşürücüdür.
Taraflar ve üçüncü kişiler, sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan ve soybağının belirlenmesinde zorunlu olan incelemelere rıza göstermekle yükümlüdür. Rıza gösterilmezse hâkim durumdan sonuç çıkarabilir (TMK m.284).
Tanıma; nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvuru, resmî senet ya da vasiyetnameyle yapılır (TMK m.295). Gerçeğe aykırı tanımanın iptali ayrı bir davanın konusudur (TMK m.297-298).
Çocuk ile baba arasında soybağı kurulur; nüfus kaydı, soyadı, velayet, iştirak nafakası ve mirasçılık bakımından sonuç doğar. Ana ayrıca doğum ve geçim giderlerini isteyebilir (TMK m.304).
Pazartesi – Cuma: 09:00 – 18:00
Cumartesi – Pazar: Kapalı
Demirtaşpaşa Mah. Ankara Yolu Cd. Tüze Plaza No:36 Kat:4 D:10/A
16220 Osmangazi / Bursa
