Boşanma davası mal paylaşımını kendiliğinden çözmez. Mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir taleptir; boşanma davasıyla birlikte ileri sürülse bile mahkeme çoğu zaman bu talebi ayırır ve boşanma kesinleştikten sonra karara bağlar.
Tasfiyede belirleyici olan, malın kimin adına kayıtlı olduğu değil; ne zaman, hangi kaynakla edinildiğidir. Bu yüzden tapu, banka ve kredi kayıtları dosyanın omurgasını oluşturur. Boşanma sürecinin bütünü için Bursa boşanma avukatı sayfama bakabilirsiniz.
Tasfiyenin dört ana kalemi
Evlilik içinde karşılığı verilerek edinilen mallar; çalışma karşılığı gelir, sosyal güvenlik ödemeleri ve bunların yerine geçen değerler (TMK m.219).
Evlenmeden önce sahip olunanlar, miras ve bağış yoluyla edinilenler ile kişisel kullanım eşyaları (TMK m.220). Tasfiyeye girmez.
Artık değer üzerinde eşlerin kural olarak yarı yarıya hakkı vardır (TMK m.231 ve m.236).
Bir eşin diğerinin malının edinilmesine, iyileştirilmesine ya da korunmasına katkısı varsa değer artış payı isteyebilir (TMK m.227).
1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu ile yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimi olmuştur. Bu tarihten önce kurulan evliliklerde, 2002'ye kadarki dönem için kural olarak eski kanunun mal ayrılığı rejimi, sonraki dönem için edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Eşler noterde sözleşme yaparak başka bir rejim seçmişse o sözleşme esas alınır.
| Dönem | Uygulanan rejim | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 Ocak 2002 öncesi | Mal ayrılığı (eski kanun) | Katkı payı alacağı gündeme gelir |
| 1 Ocak 2002 sonrası | Edinilmiş mallara katılma | Artık değerde yarı yarıya katılma alacağı |
| Sözleşmeli rejim | Noterde seçilen rejim | Sözleşme hükümleri uygulanır |
Düğünde takılan ziynet eşyası, kural olarak kadına ait kişisel mal sayılır. Bu eşyanın iadesi ya da bedeli talep edilebilir; uyuşmazlık çoğu zaman ispat noktasında düğümlenir. Düğün görüntüleri, fotoğraflar, tanık beyanları ve varsa satış/bozdurma kayıtları belirleyicidir.
Ziynetin "evin ihtiyacı için rıza ile bozdurulduğu" savunması sık karşılaşılan bir itirazdır. Bu nedenle bozdurma ve harcamaya ilişkin banka kayıtlarının erken aşamada toplanması önem taşır.
Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Tasfiye davası boşanma davasıyla birlikte açılabilir; ancak mahkeme bekletici mesele yaparak boşanmanın kesinleşmesini bekler.
Bu sürenin kaçırılması, en güçlü talebi bile dava edilemez hâle getirir. Anlaşmalı boşanmada protokole mal rejimi kaydı konulmadıysa, süre boşanmanın kesinleşmesiyle işlemeye başlar.
Eşlerden biri, diğerinin açık rızası olmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez, konutu devredemez ya da üzerindeki hakları sınırlayamaz (TMK m.194). Tapuya aile konutu şerhi konulması, konutun habersiz devredilmesini önleyen en pratik korumadır ve tapu müdürlüğüne başvuruyla yapılabilir.
Boşanma kesinleştikten sonra mal rejimi talepleri için süre işlemeye başlar (TMK m.178).
Tapudaki isim tek başına belirleyici değildir. Ev evlilik içinde ve edinilmiş mallarla alınmışsa, artık değer üzerinde kural olarak yarı yarıya katılma alacağı doğar (TMK m.231, m.236).
Hayır. Miras ve bağış yoluyla edinilen mallar kişisel maldır (TMK m.220) ve tasfiyeye girmez. Ancak bu malın geliri ya da yerine geçen değerler ayrıca değerlendirilir.
Talep birlikte ileri sürülebilir; ancak mahkeme çoğu zaman bu talebi ayırır ve boşanmanın kesinleşmesini bekler. Karar boşanma kesinleştikten sonra verilir.
Ziynet eşyası kural olarak kadına ait kişisel mal sayılır; iadesi ya da bedeli istenebilir. Uyuşmazlık genellikle ispat noktasında düğümlenir; görüntü, fotoğraf ve banka kayıtları önemlidir.
2002 öncesi dönem için kural olarak mal ayrılığı, sonrası için edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Önceki dönem bakımından katkı payı alacağı gündeme gelebilir.
Konut aile konutu ise diğer eşin açık rızası olmadan devredilemez (TMK m.194). Tapuya aile konutu şerhi konulması bu korumayı üçüncü kişilere karşı da görünür kılar.
Pazartesi – Cuma: 09:00 – 18:00
Cumartesi – Pazar: Kapalı
Demirtaşpaşa Mah. Ankara Yolu Cd. Tüze Plaza No:36 Kat:4 D:10/A
16220 Osmangazi / Bursa
