Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı konusundaki anlaşmasını yazıya döktüğü belgedir. Önce mal varlığı ve çocuk düzeni netleştirilir. Sonra her madde tutar, tarih ve artış oranıyla açıkça yazılır. İki eş imzalar ve hâkim onaylar.
- Dayanak: TMK m. 166/3.
- Şekil: Yazılı, iki eşin imzasıyla. Noter şartı yoktur.
- Zorunlu içerik: Mali sonuçlar ve çocukların durumu.
- Geçerlilik: Hâkim onayı ve kararın kesinleşmesiyle bağlayıcı olur.
Bu Yazıda Neler Var?
- Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
- Anlaşmalı Boşanma Protokolü Hazırlama Adımları
- Protokolde Bulunması Gereken Maddeler
- Belirsiz İfade ve Doğru Yazım Karşılaştırması
- Anlaşmalı Boşanma Protokolünde En Sık Yapılan Hatalar
- Hâkim Protokolü Değiştirebilir mi?
- Protokol Sonradan Değiştirilebilir mi?
- Protokole Uyulmazsa Ne Olur?
- Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmanın sonuçlarını düzenleyen bir sözleşmedir. Tek başına hüküm doğurmaz. Hâkim onaylayıp karara geçirdiğinde mahkeme ilamının parçası olur. O andan itibaren icra dairesinde işleme konulabilir.
Protokol, anlaşmalı boşanma davası açılırken dilekçeye eklenir. Devam eden bir çekişmeli davada da sunulabilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Hazırlama Adımları
İyi bir protokol masa başında değil, hazırlıkta kazanılır. Sıra şöyledir.
- Mal varlığı envanteri çıkarınEv, araç, banka hesabı, yatırım, ziynet ve borçları listeleyin. Tapu ve ruhsat bilgilerini not edin.
- Çocuk düzenini belirleyinVelayet kimde kalacak? Diğer ebeveyn çocukla hangi gün ve saatlerde görüşecek?
- Mali talepleri netleştirinİştirak nafakası, yoksulluk nafakası ve tazminat için tutar ve ödeme günü kararlaştırın.
- Maddeleri açık yazınHer maddede kim, neyi, ne zaman, nasıl yapacak sorularına cevap verin.
- Hukuki kontrol yaptırınFeragat cümlelerini ve tapu devri maddelerini bir avukata inceletin.
- İmzalayın ve mahkemeye sununİki eş her sayfayı imzalar. Protokol dilekçeyle birlikte aile mahkemesine verilir.
Protokolde Bulunması Gereken Maddeler
Zorunlu Maddeler
- Boşanma iradesi.
- Velayet.
- Çocukla kişisel ilişki takvimi.
- İştirak nafakası.
- Yoksulluk nafakası hakkında beyan.
- Maddi ve manevi tazminat hakkında beyan.
Önerilen Maddeler
- Mal rejiminin tasfiyesi.
- Ziynet ve ev eşyaları.
- Aile konutunun kullanımı.
- Ortak borçlar ve kredi ödemeleri.
- Çocuğun eğitim ve sağlık giderleri.
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti.
Velayet ve Kişisel İlişki Nasıl Yazılır?
“Baba çocuğu uygun zamanlarda görür” gibi ifadeler icra edilemez. Gün, saat, bayram ve tatil düzeni tek tek yazılmalıdır. Çocuğun teslim yeri de belirtilmelidir. Hâkim bu maddeyi çocuğun yararına göre denetler. Ayrıntı için velayet davası sayfasına bakabilirsiniz.
Nafaka Maddesi Nasıl Yazılır?
Tutar, ödeme günü, ödeme şekli ve yıllık artış oranı yazılmalıdır. Artış oranı yazılmazsa her artış için yeni dava gerekir. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır. Ebeveyn bu haktan çocuk adına kalıcı olarak vazgeçemez. Yoksulluk nafakasından ise açıkça feragat edilebilir. Bakınız nafaka davası.
Mal Paylaşımı Nasıl Yazılır?
Taşınmazlar il, ilçe, ada ve parsel bilgisiyle yazılır. Araçlar plaka ile belirtilir. Devir yapılacaksa “tapuda tescil edilmesine” ifadesi kullanılmalıdır. Kalan haklar için açık bir feragat cümlesi eklenmelidir. Bakınız mal rejiminin tasfiyesi.
Belirsiz İfade ve Doğru Yazım Karşılaştırması
Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık sorun çıkaran ifadeleri ve doğru yazım biçimini gösterir.
| Konu | Belirsiz İfade | Doğru Yazım |
|---|---|---|
| Kişisel ilişki | Baba çocuğu dilediği zaman görür. | Her ayın 1. ve 3. cumartesi günü 10.00 ile pazar günü 18.00 arası. |
| İştirak nafakası | Baba çocuğun masraflarını karşılar. | Her ayın 5. günü aylık (…) TL. Her yıl TÜFE oranında artar. |
| Tazminat | Taraflar anlaşmıştır. | Taraflar maddi ve manevi tazminat talep etmez. |
| Taşınmaz | Ev kadına kalacaktır. | (İl, ilçe, ada, parsel) taşınmazın kadın adına tapuya tesciline. |
| Mal rejimi | Tarafların başka talebi yoktur. | Taraflar katılma alacağı, değer artış payı ve ziynet alacağından feragat eder. |
| Ödeme | Bedel daha sonra ödenir. | (…) TL, kararın kesinleşmesinden itibaren 30 gün içinde banka yoluyla ödenir. |
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde En Sık Yapılan Hatalar
- Hazır şablonu aynen kullanmak: Her evliliğin mal ve borç yapısı farklıdır.
- Genel feragat cümlesiyle yetinmek: Mal rejimi alacakları ayrıca ve açıkça yazılmalıdır.
- Artış oranı yazmamak: Nafaka birkaç yılda değerini yitirir.
- Şarta bağlı madde yazmak: Boşanma şarta bağlanamaz. Hâkim bu maddeyi kabul etmez.
- Borçları unutmak: Kredi ve kredi kartı borcunu kimin ödeyeceği yazılmalıdır.
- Tapu devrini açık yazmamak: Tescil ifadesi yoksa ayrı bir dava gerekebilir.
- Gizlenen mal varlığı: Bilinmeyen mallar genel feragatin kapsamına girmeyebilir.
Hâkim Protokolü Değiştirebilir mi?
Evet. Hâkim protokolü olduğu gibi kabul etmek zorunda değildir. Özellikle çocuklarla ilgili maddeleri kendiliğinden inceler. Çok düşük bir iştirak nafakasını veya çocuğu yoran bir görüşme takvimini uygun bulmayabilir. Önerdiği değişikliği iki eş de kabul ederse boşanmaya karar verir. Kabul edilmezse dava çekişmeli olarak devam eder.
Protokol Sonradan Değiştirilebilir mi?
- Karar kesinleşmeden önce: Eşlerden biri iradesinden dönebilir. Dava çekişmeli hale gelir.
- Velayet ve kişisel ilişki: Koşullar değişirse her zaman yeniden düzenlenebilir.
- İştirak nafakası: Çocuğun ihtiyaçları artarsa artırım davası açılabilir.
- Yoksulluk nafakası: Mali durum önemli ölçüde değişirse uyarlama istenebilir.
- Tazminat ve mal paylaşımı: Kesinleşen anlaşma kural olarak değiştirilemez.
Protokole Uyulmazsa Ne Olur?
Onaylanan protokol ilam niteliğindedir. Ödenmeyen nafaka ve tazminat için icra takibi başlatılır. Nafaka borcunu ödemeyen kişi hakkında şikâyet üzerine tazyik hapsi istenebilir. Çocuk teslim edilmezse çocuk teslimi usulü işletilir. Tapu devri yapılmazsa tescil davası açılır. Sürecin tamamı için Bursa boşanma avukatı rehberi yazısına, büromuzun çalışma şekli için anlaşmalı boşanma sayfasına bakabilirsiniz. Kanun metnine Türk Medeni Kanunu üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma protokolü noterde mi yapılır?
Hayır. Noter onayı zorunlu değildir. Protokolün yazılı olması ve iki eş tarafından imzalanması yeterlidir. Hâkim duruşmada imzaları ve içeriği taraflara sorar.
Anlaşmalı boşanma protokolü kaç nüsha hazırlanır?
Uygulamada üç nüsha hazırlanır. Biri mahkemeye sunulur, diğerleri taraflarda kalır.
Protokol elle yazılabilir mi?
Evet. Kanun belirli bir şekil aramaz. Ancak okunaklı olması ve her sayfanın imzalanması gerekir. Bilgisayarda hazırlanması önerilir.
Protokolde nafakadan vazgeçilebilir mi?
Yoksulluk nafakasından açıkça vazgeçilebilir. İştirak nafakası ise çocuğun hakkıdır. Protokolde istenmemiş olsa bile sonradan talep edilebilir.
Protokolde mal paylaşımı yazmak zorunlu mu?
Zorunlu değildir. Ancak yazılmazsa boşanmadan sonra mal rejiminin tasfiyesi davası açılabilir. Uyuşmazlığı kapatmak için açıkça düzenlenmesi önerilir.
Protokol imzalandıktan sonra geçerlilik süresi var mı?
Kanunda bir süre yoktur. Ancak protokol, hâkim onayı ve kararın kesinleşmesiyle bağlayıcı hale gelir. O zamana kadar taraflar vazgeçebilir.
Protokole cezai şart konulabilir mi?
Ödeme yükümlülükleri için cezai şart kararlaştırılabilir. Hâkim aşırı bulduğu cezai şartı indirebilir. Kişisel ilişkiyi engelleyen veya boşanmayı şarta bağlayan maddeler ise kabul edilmez.
Av. Derya Gülseren AkgülBoşanma ve Aile Hukuku Avukatı, Osmangazi / Bursa
Bu içerik Av. Derya Gülseren Akgül tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kendisi tarafından kontrol edilmiştir. Mesleki çalışmalarını yalnızca boşanma ve aile hukuku alanında yürütür. Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanması, mal rejimi maddelerinin yazımı ve protokolden doğan uyuşmazlıklar üzerinde çalışır.
Yayın tarihi: 9 Ekim 2026. Dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Yargıtay 2. Hukuk Dairesi uygulaması.
Randevu
Avukata Sor
Anlaşmalı boşanma protokolü bir kez onaylandığında tazminat ve mal paylaşımı maddeleri geri alınamaz. Taslağınızı imzalamadan önce Av. Derya Gülseren Akgül ile madde madde inceleyebilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Ücretler Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Cumartesi – Pazar: Kapalı
16220 Osmangazi / Bursa
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş veya tavsiye değildir. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir.