Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Boşanmada mal paylaşımı, eşler başka bir rejim seçmemişse edinilmiş mallara katılma rejimine göre yapılır. Evlilik içinde çalışarak edinilen mallar edinilmiş maldır. Her eş, diğerinin edinilmiş mallarından borçlar düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısı üzerinde alacak hakkına sahiptir (TMK m. 236). Miras, bağış ve evlilik öncesi mallar paylaşıma girmez.
- Dayanak: TMK m. 202 ve 218-241.
- Kural: Artık değerin yarısı.
- Kapsam dışı: Miras, bağış ve evlilik öncesi mallar.
- Süre: Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıl.
Bu Yazıda Neler Var?
Boşanmada Mal Paylaşımı Hangi Rejime Göre Yapılır?
Mal rejimi, eşlerin evlilik süresince edindiği malların kime ait olduğunu ve evlilik bitince nasıl paylaşılacağını belirler. Eşler noterde veya evlenme başvurusunda başka bir rejim seçmemişse yasal rejim uygulanır. Yasal rejim, 1 Ocak 2002’den beri edinilmiş mallara katılma rejimidir.
Tarihe Göre Uygulanan Rejim
- 1 Ocak 2002’den sonra evlenenler: Evlilik tarihinden itibaren edinilmiş mallara katılma rejimi.
- 2002’den önce evlenenler: 2002’ye kadar mal ayrılığı, sonrası için edinilmiş mallara katılma rejimi.
- Sözleşmeyle seçilenler: Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı.
Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Ayrımı
Paylaşımın anahtarı bu ayrımdır. Yalnızca edinilmiş mallar hesaba girer. Bir malın kişisel mal olduğunu iddia eden eş bunu ispatlamak zorundadır. İspatlanamayan mal edinilmiş mal sayılır (TMK m. 222).
| Mal veya Gelir | Türü | Paylaşıma Girer mi? |
|---|---|---|
| Maaş ve çalışma karşılığı gelirler | Edinilmiş mal | Evet |
| Evlilik içinde maaşla alınan ev veya araç | Edinilmiş mal | Evet |
| Kıdem tazminatı ve emekli ikramiyesi | Edinilmiş mal | Evlilik dönemine denk gelen kısmı |
| Kişisel malın geliri, örneğin miras evin kirası | Edinilmiş mal | Evet |
| Evlenmeden önce alınan ev | Kişisel mal | Hayır |
| Miras veya bağış yoluyla gelen mal | Kişisel mal | Hayır |
| Manevi tazminat alacağı | Kişisel mal | Hayır |
| Kişisel kullanıma yarayan eşya | Kişisel mal | Hayır |
Tapunun veya ruhsatın kimin adına olduğu belirleyici değildir. Önemli olan malın ne zaman ve hangi parayla edinildiğidir. Ev kocanın adına kayıtlı olsa bile evlilik içinde maaşla alınmışsa kadın artık değerin yarısını isteyebilir.
Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır?
- Edinilmiş mallar belirlenirHer eşin rejimin sona erdiği tarihteki edinilmiş malları ayrı ayrı tespit edilir.
- Değer biçilirMallar, tasfiye kararına en yakın tarihteki sürüm değerleriyle hesaplanır.
- Eklenecek değerler katılırSon bir yılda karşılıksız yapılan devirler ve mal kaçırma amaçlı işlemler hesaba eklenir (TMK m. 229).
- Borçlar düşülürEdinilmiş mallara ilişkin borçlar çıkarılır. Kalan tutar artık değerdir.
- Yarı yarıya paylaşılırHer eş, diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde alacak hakkı kazanır. Alacaklar takas edilir.
Değer Artış Payı Nedir?
Eşlerden biri, diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkıda bulunmuş olabilir. Örneğin kadın, kocanın evlenmeden önce aldığı evin kredi taksitlerini kendi maaşıyla ödemiştir. Bu durumda katkısı oranında, malın güncel değeri üzerinden alacak isteyebilir (TMK m. 227). Katılma alacağından ayrı bir taleptir.
Sık Karşılaşılan Durumlar
- Krediyle alınan ev: Evlenmeden önce ödenen kısım kişisel maldır. Evlilik içinde ödenen taksitler edinilmiş mal sayılır.
- Ziynet eşyaları: Düğünde takılan takılar kural olarak kadına aittir ve mal paylaşımına girmez. Ayrı bir alacak davasının konusudur.
- Ev hanımının katkısı: Çalışmayan eş de artık değerin yarısını isteyebilir. Katılma alacağı için ayrıca katkı ispatı gerekmez.
- Şirket hisseleri: Evlilik içinde kurulan şirketteki pay edinilmiş maldır. Değeri bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
- Mal kaçırma: Paylaşımdan kaçırmak için yapılan devirler hesaba eklenir. Dava sırasında ihtiyati tedbir istenebilir.
- Zina veya hayata kast: Hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki payını azaltabilir veya kaldırabilir (TMK m. 236/2).
Mal Paylaşımı Davası Ne Zaman ve Nasıl Açılır?
Mal paylaşımı talebi boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebilir. Ancak mahkeme bu talebi çoğunlukla ayırır ve boşanmanın kesinleşmesini bekler. Çünkü boşanma kesinleşmeden rejim tasfiye edilemez. Sürecin geneli çekişmeli boşanma davası yazısında anlatılmıştır.
Davanın Temel Kuralları
- Görevli mahkeme: Aile mahkemesi.
- Yetkili mahkeme: Boşanma davasına bakan mahkemenin bulunduğu yer.
- Zamanaşımı: Yargıtay uygulamasına göre boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıl.
- Harç: Talep edilen tutar üzerinden nispi harç ödenir.
- Belirsiz alacak: Tutar baştan bilinemiyorsa dava belirsiz alacak davası olarak açılabilir.
- Faiz: Katılma alacağına kural olarak tasfiye kararından itibaren faiz işler.
Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı
Eşler mal paylaşımını protokolde düzenleyebilir. Düzenleme açık olmalıdır. Taşınmazlar ada ve parsel bilgisiyle, araçlar plakayla yazılmalıdır. Protokolde mal rejimine ilişkin hüküm yoksa eşler boşandıktan sonra on yıl içinde dava açabilir. “Tarafların birbirinden talebi yoktur” gibi genel ifadeler mal rejimi alacaklarını her zaman kapsamaz. Yazım ilkeleri anlaşmalı boşanma protokolü yazısında yer alır.
Mal Paylaşımı, Tazminat ve Nafaka Farkı
Mal paylaşımı kusura bağlı değildir. Kusurlu eş de katılma alacağı isteyebilir. Zina ve hayata kast bunun istisnasıdır. Kusura bağlı talepler boşanmada maddi ve manevi tazminat yazısında, geçime ilişkin talepler yoksulluk nafakası yazısında anlatılmıştır. Büromuzun çalışma şekli mal rejimi ve tasfiye sayfasında yer alır. Emsal kararlara Yargıtay Karar Arama sayfasından, madde metinlerine Türk Medeni Kanunu üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanmada mallar yarı yarıya mı paylaşılır?
Yalnızca evlilik içinde edinilen malların artık değeri yarı yarıya paylaşılır. Miras, bağış ve evlilik öncesi mallar paylaşıma girmez.
Evlenmeden önce alınan ev paylaşılır mı?
Hayır. Kişisel maldır. Ancak evlilik içinde ödenen kredi taksitleri veya diğer eşin yaptığı katkılar için alacak istenebilir.
Miras kalan mal boşanmada paylaşılır mı?
Hayır. Miras kişisel maldır. Ancak miras malın kira gibi gelirleri edinilmiş mal sayılır.
Ev hanımı boşanmada mal alabilir mi?
Evet. Çalışmayan eş de diğer eşin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde alacak hakkına sahiptir.
Mal paylaşımı davası ne zaman açılır?
Boşanma davasıyla birlikte veya sonrasında açılabilir. Boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Aldatan eş mal paylaşımında hak kaybeder mi?
Zina nedeniyle boşanmaya karar verilmişse hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki payını azaltabilir veya tümüyle kaldırabilir.
Eşim malları üzerinden kaçırırsa ne olur?
Son bir yıldaki karşılıksız devirler ve paylaşımı azaltma amaçlı işlemler hesaba eklenir. Dava sırasında mallar üzerine tedbir konulması da istenebilir.
Av. Derya Gülseren AkgülBoşanma ve Aile Hukuku Avukatı, Osmangazi / Bursa
Bu içerik Av. Derya Gülseren Akgül tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kendisi tarafından kontrol edilmiştir. Mesleki çalışmalarını yalnızca boşanma ve aile hukuku alanında yürütür. Bursa aile mahkemelerinde mal rejiminin tasfiyesi, katılma alacağı, değer artış payı ve ziynet alacağı davalarını takip eder.
Yayın tarihi: 18 Ekim 2026. Dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 202-241 ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 2. Hukuk Dairesi uygulaması.
Randevu
Avukata Sor
Boşanmada mal paylaşımı, malların niteliğinin ve değerinin doğru ortaya konulmasına bağlıdır. Mal varlığınızın hesabını Av. Derya Gülseren Akgül ile çıkarabilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Ücretler Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Cumartesi-Pazar: Kapalı
16220 Osmangazi / Bursa
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş veya tavsiye değildir. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir.