Evlat Edinme Şartları Nelerdir?
Evlat edinme şartları şöyledir: Evlat edinen, evlatlıktan en az 18 yaş büyük olmalıdır. Eşler birlikte evlat edinecekse en az 5 yıldır evli veya 30 yaşını doldurmuş olmalıdır. Tek kişi 30 yaşını doldurmuşsa evlat edinebilir. Küçük, en az bir yıl süreyle evlat edinen tarafından bakılmış olmalıdır. Karar aile mahkemesince verilir (TMK m. 305-316).
- Dayanak: TMK m. 305-320.
- Yaş farkı: En az 18 yaş.
- Bakım süresi: Küçükler için en az 1 yıl.
- Karar: Aile mahkemesi.
Bu Yazıda Neler Var?
Evlat Edinme Nedir?
Evlat edinme, mahkeme kararıyla bir çocuk ile evlat edinen arasında soybağı kurulmasıdır. Karar kesinleşince ana ve babaya ait haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer. Kanunun temel ilkesi açıktır. Evlat edinme her hâlde küçüğün yararına olmalıdır. Evlat edinenin diğer çocuklarının yararı da hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmemelidir.
Evlat Edinme Şartları
| Şart | Küçüğün Evlat Edinilmesi | Erginin Evlat Edinilmesi |
|---|---|---|
| Yaş farkı | En az 18 yaş | En az 18 yaş |
| Eşlerin birlikte evlat edinmesi | En az 5 yıllık evlilik veya iki eşin de 30 yaşını doldurması | Aynı koşullar |
| Tek başına evlat edinme | 30 yaşını doldurmuş olmak | 30 yaşını doldurmuş olmak |
| Bakım süresi | En az 1 yıl bakım ve eğitim | En az 5 yıl bakım veya aile hâlinde birlikte yaşama |
| Evlatlığın rızası | Ayırt etme gücü varsa gerekir | Gerekir |
| Ana ve babanın rızası | Gerekir | Aranmaz |
| Altsoyun rızası | Aranmaz | Evlat edinenin altsoyunun açık muvafakati gerekir |
Eşlerin Birlikte Evlat Edinmesi
Evli kişiler kural olarak ancak birlikte evlat edinebilir. Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir (TMK m. 306). Eşlerden biri, diğerinin çocuğunu evlat edinmek isterse koşul hafifler. En az iki yıldan beri evli olmak veya otuz yaşını doldurmuş olmak yeterlidir.
Tek Başına Evlat Edinme
Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuşsa tek başına evlat edinebilir (TMK m. 307). Evli kişi ise yalnızca istisnai durumlarda tek başına başvurabilir. İlki, eşin ayırt etme gücünden sürekli yoksun olmasıdır. İkincisi, eşin iki yılı aşkın süredir nerede olduğunun bilinmemesidir. Üçüncüsü, eşlerin mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süredir ayrı yaşamasıdır.
Rıza Kuralları
- Küçüğün rızası: Ayırt etme gücüne sahip küçük, rızası olmadan evlat edinilemez.
- Ana ve babanın rızası: Küçüğün ana ve babasının rızası gerekir. Rıza, mahkemede sözlü veya yazılı olarak açıklanır.
- Altı hafta kuralı: Rıza, çocuğun doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden verilemez.
- Geri alma: Rıza, tutanağa geçirildikten sonraki altı hafta içinde geri alınabilir.
- Vesayet altındaki küçük: Vesayet dairelerinin izni de aranır.
Evlat Edinme Süreci Adım Adım
Evlat edinme şartları taşınıyorsa ikinci aşama başvurudur. Korunma altındaki bir çocuğu evlat edinmek isteyenler önce idari sürece girer. Başvurular Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerine yapılır. Ayrıntılı bilgi Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sayfasında yer alır.
- Başvuruİl müdürlüğüne başvurulur. Kimlik, gelir, sağlık ve adli sicil belgeleri sunulur.
- Sosyal incelemeUzmanlar görüşme ve ev ziyareti yapar. Başvuranın uygunluğu değerlendirilir.
- Sıra ve eşleştirmeUygun bulunan başvuru sıraya alınır. Çocuğun ihtiyaçlarına göre eşleştirme yapılır.
- Geçici bakımÇocuk aileye yerleştirilir. En az bir yıl süren bakım ve izleme dönemi başlar.
- DavaBakım süresi dolunca evlat edinenin oturduğu yer aile mahkemesinde dava açılır.
- Mahkeme araştırmasıHâkim tarafları dinler, uzman raporu alır ve koşulları kapsamlı biçimde inceler (TMK m. 316).
- Karar ve tescilKarar kesinleşince nüfus kaydına işlenir.
Eşin Çocuğunu Evlat Edinme
Uygulamada en sık görülen evlat edinme türüdür. Üvey ebeveyn, eşinin önceki evliliğinden olan çocuğunu evlat edinir. Bu türde evlat edinme şartları kısmen hafiftir. Eşlerin en az iki yıldan beri evli olması veya evlat edinenin otuz yaşını doldurması gerekir. Bir yıllık bakım süresi burada da aranır. Çocuğun diğer biyolojik ebeveyninin rızası, aranmadığı haller dışında şarttır.
Evlat Edinmenin Hukuki Sonuçları
- Velayet: Ana ve babaya ait haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.
- Soyadı: Küçük, evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir.
- Miras: Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur. Kendi biyolojik ailesindeki mirasçılığı da sürer. Evlat edinen ise evlatlığa mirasçı olmaz.
- Nüfus kaydı: Eşler birlikte evlat edinmişse nüfus kaydına ana ve baba adı olarak onların adları yazılır.
- Gizlilik: Evlat edinmeye ilişkin kayıt ve belgeler, mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe açıklanamaz.
- Evlenme engeli: Evlat edinen ile evlatlık arasında evlenme yasağı doğar.
Evlatlık İlişkisi Kaldırılabilir mi?
Evlat edinme kural olarak kalıcıdır. Yalnızca kanunda sayılan iki durumda kaldırılabilir. İlki, yasal sebep olmadan rızanın alınmamış olmasıdır. İkincisi, evlat edinmenin esasa ilişkin başka bir noksanlıkla sakat olmasıdır (TMK m. 317 ve 318). Dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve her hâlde evlat edinme işleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.
Soybağının diğer kurulma yolları babalık davası yazısında anlatılmıştır. Velayetin içeriği için velayet davası yazısına bakabilirsiniz. Büromuzun çalışma şekli vesayet ve evlat edinme sayfasında yer alır. Madde metinleri Türk Medeni Kanunu içinde yer alır.
Sıkça Sorulan Sorular
Evlat edinmek için kaç yaşında olmak gerekir?
Tek başına evlat edinmek için otuz yaşını doldurmak gerekir. Eşler en az beş yıldır evliyse yaş şartı aranmaz. Evlatlık ile en az on sekiz yaş fark olmalıdır.
Bekâr biri evlat edinebilir mi?
Evet. Otuz yaşını doldurmuş olan ve diğer koşulları taşıyan bekâr kişi tek başına evlat edinebilir.
Evlat edinme süreci ne kadar sürer?
Kesin bir süre yoktur. İnceleme ve sıra dönemi değişkendir. Çocuk yerleştirildikten sonra en az bir yıllık bakım süresi ve ardından dava süreci gelir.
Evlat edinilen çocuk mirasçı olur mu?
Evet. Evlatlık, evlat edinenin yasal mirasçısıdır. Kendi biyolojik ailesinden de miras almaya devam eder.
Yetişkin biri evlat edinilebilir mi?
Evet. Ergin kişi, evlat edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ve kanundaki beş yıllık bakım veya birlikte yaşama koşullarından biri varsa evlat edinilebilir.
Eşimin çocuğunu evlat edinebilir miyim?
Evet. En az iki yıldır evliyseniz veya otuz yaşını doldurduysanız eşinizin çocuğunu evlat edinebilirsiniz. Bir yıllık bakım ve rıza koşulları aranır.
Evlat edinme kararından dönülebilir mi?
Kural olarak hayır. İlişki yalnızca rıza eksikliği veya esasa ilişkin noksanlık hâlinde, kanundaki süreler içinde açılacak davayla kaldırılabilir.
Av. Derya Gülseren AkgülBoşanma ve Aile Hukuku Avukatı, Osmangazi / Bursa
Bu içerik Av. Derya Gülseren Akgül tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kendisi tarafından kontrol edilmiştir. Mesleki çalışmalarını yalnızca boşanma ve aile hukuku alanında yürütür. Bursa aile mahkemelerinde evlat edinme davalarını, eşin çocuğunun evlat edinilmesi taleplerini ve vesayet dosyalarını takip eder.
Yayın tarihi: 18 Ekim 2026. Dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 305-320 ve Küçüklerin Evlat Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzük.
Randevu
Avukata Sor
Evlat edinme, koşulların ve rıza usulünün eksiksiz yerine getirilmesini gerektirir. Başvuru ve dava sürecinizi Av. Derya Gülseren Akgül ile planlayabilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Ücretler Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Cumartesi-Pazar: Kapalı
16220 Osmangazi / Bursa
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki görüş veya tavsiye değildir. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir.