1. Giriş
Anlaşmalı boşanma, tarafların ortak iradesiyle evlilik birliğini sonlandırdığı medeni bir dava türüdür. Bu sürecin en kritik unsurlarından biri, tarafların aralarındaki tüm hususlarda mutabakata vardığı anlaşmalı boşanma protokolüdür. Hatalı veya eksik hazırlanan protokoller dava sürecinin uzamasına, hatta davanın reddine yol açabilir.
Bu yazıda, anlaşmalı boşanma protokolü nedir, nasıl hazırlanır, hangi bilgileri içermelidir ve Bursa’da mahkemeler bu protokolleri nasıl değerlendirir, detaylı şekilde ele alınacaktır.
2. Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmak isteyen eşlerin;
- Boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat),
- Mal paylaşımı,
- Çocukların velayeti ve kişisel ilişkisi,
- Boşanma iradeleri
konularında ortak mutabakata vardıklarını gösteren yazılı ve imzalı bir belgedir.
Bu belge mahkemeye sunularak, hakim tarafından uygun bulunursa boşanmaya hükmedilir. Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesine göre, anlaşmalı boşanma ancak bu protokol sayesinde gerçekleşebilir.
3. Yasal Dayanağı
Türk Medeni Kanunu m.166/3:
“Evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi hâlinde, evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olduğu kabul edilir. Hâkim, tarafları bizzat dinler, iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirirse ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya hükmeder.”
Bu hükme göre, anlaşmalı boşanmanın mümkün olabilmesi için protokolün varlığı ve mahkemenin bu protokolü uygun bulması şarttır.
4. Protokolün Hukuki Niteliği
Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların iradesini yansıtan bir özel hukuk sözleşmesidir. Ancak bu sözleşmenin geçerli olabilmesi için:
- Her iki eşin imzalaması,
- Şahsen mahkemede onaylamaları,
- Hakimin uygun bulması gerekir.
Hakim, bu belgeyi kamu düzeni ve çocuğun yüksek yararı açısından inceler. Uygun olmayan hükümler varsa, protokol geçersiz sayılır veya düzenleme istenir.
5. Protokolde Yer Alması Gereken Unsurlar
Bir anlaşmalı boşanma protokolünde aşağıdaki hususlara açık ve net şekilde yer verilmelidir:
A. Boşanma İradesi
Taraflar boşanmayı kabul ettiklerini açık şekilde beyan etmelidir.
B. Velayet
Ortak çocuk varsa, velayetin kimde kalacağı belirtilmelidir. Bu düzenleme çocuğun üstün yararına uygun olmalıdır.
C. Nafaka
- Yoksulluk nafakası
- İştirak nafakası (çocuk için)
Nafaka miktarı, ödeme şekli ve süresi açıkça yazılmalıdır.
D. Mal Paylaşımı
Eşlerin edinilmiş mallar üzerindeki hakları, mal rejimi sona erdiğinde yapılacak tasfiye ile ilgilidir. Taraflar bu konuda uzlaştıysa protokole eklenmelidir.
E. Maddi/Manevi Tazminat
Taraflar tazminat talep ediyorsa miktar ve ödeme yöntemi belirtilmelidir. Talep edilmiyorsa bu husus açıkça yazılmalıdır.
F. Kişisel Görüşme (Çocukla Görüşme)
Velayet kendisinde olmayan tarafın, çocukla ne şekilde ve ne sıklıkla görüşeceği düzenlenmelidir.
G. Diğer Hususlar
- Adres değişikliği bildirimi
- Ödeme tarihleri
- Varsa taşınır-taşınmaz eşya düzenlemeleri
- Masrafların kimin tarafından karşılanacağı
6. Protokol Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Net, açık ve çelişkisiz ifadeler kullanılmalıdır.
- Her iki taraf da imzalamalıdır.
- İmzalar ıslak olmalı, her sayfa imzalanmalıdır.
- Çocuğun üstün yararına aykırı hükümler yazılmamalıdır.
- Nafaka ve mal paylaşımı maddelerinde belirsizlik bırakılmamalıdır.
- Protokol, Aile Mahkemesi’nin değerlendirme kriterlerine uygun hazırlanmalıdır.
7. Örnek Anlaşmalı Boşanma Protokolü İçeriği
BAŞLIK: Anlaşmalı Boşanma Protokolü
1. Tarafların Bilgileri:
Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, adres
2. Boşanma İradesi:
“Taraflar evlilik birliğini sonlandırma konusunda hemfikirdir…”
3. Velayet Düzeni:
“Ortak çocuğumuz X’in velayeti anne/baba olan …’a bırakılmıştır.”
4. Nafaka:
“Davalı, iştirak nafakası olarak her ay … TL ödemeyi kabul etmiştir.”
5. Mal Rejimi ve Paylaşımı:
“Taraflar, evlilik süresince edinilen malların paylaşımı konusunda anlaşmış olup…”
6. Tazminat:
“Taraflar, birbirlerinden maddi/manevi tazminat talep etmemektedir.”
7. Kişisel Görüşme:
“Baba/anne, çocukla her ayın ilk ve üçüncü cumartesi günü saat 10.00–17.00 arasında görüşecektir.”
8. İmza Bölümü
Her iki tarafın adı soyadı ve ıslak imzası
8. Bursa’da Protokol Süreci ve Mahkeme Uygulamaları
Bursa Aile Mahkemeleri, özellikle:
- Açık ifadelerle düzenlenmiş,
- Çocukların yararına uygun,
- Nafaka ve velayet konularında eksiklik içermeyen protokolleri
tek celsede onaylayarak davayı sonuçlandırmaktadır.
Bursa’da anlaşmalı boşanma davası açmak isteyenler, protokolü bir Bursa boşanma avukatı yardımıyla hazırladıklarında süreç çok daha hızlı ve sorunsuz ilerlemektedir.
9. Sıkça Sorulan Sorular
Protokol noter tasdikli mi olmalı?
Hayır, noter tasdiki zorunlu değildir. Ancak her iki eşin ıslak imzası bulunmalıdır.
Protokol duruşma öncesinde mi hazırlanmalı?
Evet. Dilekçe ile birlikte sunulması gerekir.
Protokol imzalanıp duruşmaya gidilmezse ne olur?
Her iki taraf duruşmada şahsen bulunmazsa dava reddedilir.
Protokolde yer alan nafaka ve tazminat ileride değiştirilebilir mi?
Hakim karar verdikten sonra ancak şartlar değişirse nafaka miktarı değiştirilebilir. Tazminat ise kesinleşirse değiştirilemez.
10. Sonuç ve Avukat Desteği
Anlaşmalı boşanma sürecinin başarıyla tamamlanabilmesi için protokolün;
- Yasal gerekliliklere uygun,
- Açık, çelişkisiz,
- Taraflar arasında tam mutabakatla hazırlanmış,
- Mahkeme uygulamalarıyla uyumlu olması gerekir.
Özellikle Bursa gibi büyükşehirlerde yoğun mahkeme trafiği dikkate alındığında, bir aile hukuku avukatının desteğiyle hazırlanan protokol, sürecin tek celsede sonuçlanmasını sağlar ve tarafları yıpratmaz.
Hukuki danışmanlık veya anlaşmalı boşanma protokolü hazırlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Tüm süreci sizin adınıza yürütüyor, evraklarınızı titizlikle hazırlıyoruz.